Öğretmenler ve Veliler
Ev Ödevlerine Nasıl Yardımcı Olabilirler?
Giriş
Ev ödevleri, öncelikle okulda öğrenilen bilgi ve yaşantıların kalıcılığını sağlamak veya bu bilgi ve yaşantıları genişletmek amacıyla öğretmenler tarafından öğrencilere verilmektedir. Sınıftaki öğrenci sayısının fazla olması ve programda ayrılan zamanın yeterli olmaması gibi çeşitli nedenlerle öğrencilerin bireysel çalışmalarına ve uygulamalarına imkan verilemeyen durumlarda ev ödevleri, ders dışı etkinliklerin en önemlisi olmaktadır.
Öğrenciler ev ödevlerini
yaparken yeni malzemeler, araç- gereçler kullanmalı ve yeni deneyimlerde
bulunmalıdırlar. Bu deneyimler, öğrencilerin, bilgi ve yeteneklerinin farkına
varmalarını ve geliştirmelerini, eksik yönlerini tamamlamalarını, bağımsız ve
düzenli ders çalışma alışkanlığı kazanmalarını, okul dışındaki bilgi
kaynaklarını kullanmalarını ve verilen sorumluluğu yerine getirmeyi
öğrenmelerini ve dolayısıyla derslerinde başarılı olmalarını sağlamaktadır.
Öğrencilerin düşüncelerini geliştirmeyen, yaratıcılığını desteklemeyen ve
ezberciliğe yönelten ev ödevlerinin, eğitim açısından bir anlamı
bulunmamaktadır.
Aynı zamanda ev
ödevleri, anne babalara çocuklarının okul hayatıyla ilgilenmeleri için bir
fırsat vermektedir. Aileler, çocuklarına uygun çalışma ortamı hazırlama,
gerekli malzemeleri sağlama, istendiğinde yardımcı olma vb. gibi yollarla
çocuklarının ev ödevlerinde, dolayısıyla eğitim ve öğretimlerinde önemli bir
role sahip olmaktadır.
Ev ödevleri,
öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine göre verilmediği, amacının açıklanmadığı ve
öğretmene teslim edildikten sonra içeriği hakkında değerlendirme yapılmadığı
durumlarda ise öğrencilerin akademik konulara ilgisi azalabilmekte, öğrenci
ödevini başkasına yaptırma ve başkasından alıntılar yapmaya yönelebilmekte veya
yaptığı işi değersiz bir etkinlik olarak algıladığı için ödev yapma
sorumluluğunu almayabilmektedir. Bu olumsuz sonuçların ortaya çıkmasını
engellemek amacıyla öğretmenlere ve anne babalara bazı öneriler verilebilir;
Anne ve Babalar Neler Yapmalı?
Çocuklarına uygun
çalışma ortamı (aydınlık, sessiz vb.) ve araç-gereç sağlamalıdırlar. Çocuklar
ödevlerinin büyük bir kısmını evde yapmaktadırlar. Çocuğun rahat çalışabilmesi
için dikkatini dağıtacak uyaranların olmadığı bir odasının olması, ısının ve
aydınlanmanın yeterli olması ve odasında çalışması için gerekli araç-gerecinin
olması ödevlerini yapmasını kolaylaştıracaktır.
Özellikle ilköğretimin ilk yıllarında çocukların ev ödevlerini yapma zamanını planlamada güçlükler ortaya çıkabilmektedir. Küçük çocuklar genellikle oyuna veya tv. izlemeye daha fazla süre harcayarak ödev yapmayı aksatabilmektedirler. Bu nedenle ilk yıllarda anne babalar, ödevlerin yapılacağı zamanı birlikte planlamalı, çocuğun bu plana uymasını sağlamalıdırlar.
2. Çocuk yardım istediğinde
ev ödevlerine yardımcı olmalıdırlar. Bu yardım, çocuğun ödevini yapmaya değil,
onu yönlendirmeye yönelik olmalıdır. Çocuklar ödevlerini yaparken
zorlandıklarında veya ödevlerle ilgili çeşitli soruları olduğunda en
yakınlarında bulunan yetişkinin yardımına ihtiyaç duyabilmektedirler. Anne
babaların çocuklarının tüm sorularını cevaplaması mümkün olmayabilir. Bu
durumda anne babaların çocuklarının sorularına ilgisiz kalmamaları, başvuru
kaynaklarını göstererek uygun rehberlikte bulunmaları gerekmektedir. Anne
babaların çocuklarının yerine ödevlerini yapmaları ise çocukların çalışma
alışkanlığı kazanmalarını ve sorumluluk duygusunu geliştirmelerini
engelleyecektir.
Anne babalar, çocuklarının ev ödevlerini kontrol etmelidirler. Ödevlerin okulda sunulmadan önce evde anne babalar tarafından kontrol edilmesi, çocuklara yaptıkları hataları düzeltme ve eksiklerini tamamlama fırsatı verecektir. Ayrıca çocuğun ödevini bitirince takdir edilmesi öz güven ve öz disiplinini geliştirici bir pekiştireç olacaktır.
Anne babalar, çocukların ev ödevlerine olan yaklaşımlarını etkileyecek olumsuz tutumlar göstermemeye çalışmalıdırlar. Anne babaların çocuklarının ödevlerine karşı aşırı ilgili veya ilgisiz, baskıcı ve arkadaşlarıyla kıyaslayıcı tutumları,a çocuğun ödevlerden hoşlanmamasına ve ödevini yapamama kaygısı duymasına neden olabilir. Anne babaların çocuklarına ev ödevlerinde destek ve rehberlik veren tutumlar sergilemeleri gerekmektedir.
Ödev yaparken çocuğun dinlenmesini ve enerji toplamasını sağlamak amacıyla anne babalar çocuklarıyla birlikte gevşeme veya rahatlama egzersizleri yapmalıdırlar. Rahatlatıcı bir müzik dinlemek, bir şeyler yiyip içmek ya da vücudunu hareket ettirmek yararlı olacaktır. Çocuğun ödevini yaparken sıkılmasını önlemek için kısa süreli aralar vermesi de sağlanmalıdır.
Öğretmenler, anne babalar için çocukları ve onların öğrenimleriyle ilgili her türlü konuda rehber kişi durumundadır. Bu nedenle, anne babalar düzenli aralıklarla öğretmenle görüşerek, ev ödevleri hakkındaki tutum ve beklentilerini, çocuklarına ev ödevlerinde nasıl yardımcı olacaklarını da öğrenmelidirler. Kaynak:M.E.B. 13.12.2007
Zülfaruz ULAŞOĞLU
Ayvalık 15 Eylül İlköğretim Okulu Öğretmeni.