Dinleyerek
öğrenme
Bazı
öğrenciler dersi dinleyerek daha kolay öğrendiklerini söylerler. İyi bir
dinleyici olma başarıda önemli rol oynar. Dinleyerek dersin iyi anlaşılabilmesi
için; öğrencinin o günkü konuya önceden hazırlık yapması şarttır. Hiç olmazsa
konu ile ilgili temel kavramlara yabancılık çekmemesi gerekir. Ayrıca ön
hazırlık yaparken konunun ana hatları neler? Konu ile ilgili hangi terimleri
öğrenmeliyim? Konunun ana fikri nedir? Konudan hangi fikir çıkarılabilir?
Bunları kendi kendinize sormalısınız. Derste öğretmeninize sorulmak üzere soru
çıkartmalısınız. Öğretmeninizi dinlerken dikkatle onu takip etmeye ilginizin
başka yerlere kaymasını önlemeye çalışmalısınız.
Bir konuda anlatılanları not alma size yardımcı
olacak, ilginizin dağılmasını önleyecektir. Not tutarken konunun ana fikrini,
yan fikirlerini sizin düşündüklerinizle karşılaştırarak bulmaya çalışın.
Öğretmeninizin vurgu yaparak, tekrar ederek, önemli diyerek anlattığı şeylerin
altını çizerek diğer notlarınızdan ayırmaya çalışın. Öğretmeninize konu
anlatırken önceden çıkardığınız o bölümle alakalı soruları sorun. Bu hem sizin
hem de arkadaşlarınızın dersi anlamalarını kolaylaştıracaktır. Öğretmeniniz
daha canlı ders anlatacaktır.
Not tutmanız dinlediğiniz şeylerin aklınızda
kalmasını sağlar.
Okuyarak Öğrenme
Dinleyerek
öğrenmenin yanında okuyarak öğrenme de önemli bir hazırlanma metodudur. Bir
dersi veya kitabı okumaya başlamadan önce önsözünü konu ise özetini okuyarak
işe başlayın. Önsözde veya özette konunun tamamının ana fikri genellikle
belirtilmiş olacağından bölümleri ana fikre göre değerlendirme fırsatı
bulursunuz. Okuyacağınız konunun ana başlıklarını gözden geçirin böylece
konunun bölümleri hakkında genel bilgi sahibi olabilirsiniz. Daha sonra
bölümleri sırayla okumaya başlayın. Okuduğunuz bölümde ana fikirler olabilecek
olan kısımların altını çizin veya not alın. O bölümün vermek istediği tema
nedir? Kendi kendinize sorun ve bulmaya çalışın. Bazı bölümlerin altını çizmek
kitabı bir daha okumak istediğinizde tamamını okuyarak vakit kaybetmenizi
engelleyeceği için faydalıdır. Not tutma hem okuyarak hem de dinleyerek
öğrenmede oldukça önemlidir. Bu okurken veya dinlerken dikkatinizin dağılmasını
önleyecektir. Konuya konsantre olmanızı sağlayacaktır. Öğrenilen konunun
aklınızda kalması kolaylaşır. Vurgulanan kısımları defterinize farklı renkli
kalemlerle yazarak, yıldız koyarak altını çizerek belirtiniz.
Tuttuğunuz
notlarınızdan çok önemli bulduğunuz size devamlı lazım olacak şeyleri cebinize
girecek küçük kartlara yazarak yanınızda taşıyın. Herhangi bir yerde beklerken
cebinizden çıkarıp bakmak suretiyle tekrarı mümkün hale getirebilirsin.
Okuduğunuz kısmı kendi kendinize anlatarak çalışmalarınızı pekiştirebilirsiniz.
Kendi kendinize yüksek sesle soru sorup cevaplayarak da tekrar işlemi
yapılabilir.
Hızlı Okuma
Toplumumuzda
hızlı okunan şeyin anlaşılmayacağı; bir konunun anlaşılabilmesi için yavaş
yavaş okunması gerektiği, hızlı okunan bir şeyin çabuk unutulacağı fikri
yaygındır. Halbuki okuma anında; dikkat toplanırsa, anlama, yavaş okunandan
daha iyi olmaktadır. Hızlı okumanın kazandırdığı avantajlardan biri dikkati
toplamayı kolaylaştırmasıdır. Bu arada okunan süre kısalır. Yalnızca önemli
görünen konulara dönülerek randımanlı bir sonuç alınabilir. Bazıları vasat
hızda okumayı insan tabiatına daha uygun bulduklarından bunu ölçü kabul eder ve
hızlı okumada randımanın düşeceğini söylerler. Halbuki vasat hız normal değil,
eğitim noksanlığından gelen yanlış bir alışkanlıktır. Sesli okuyarak okuma hızı
yavaşlatacağı için; hızlı okumak isteyenler sesli okumaktan vazgeçmelidir.
Çünkü okuma hızı konuşma hızından yüksek olduğundan hız yavaşlar. Ayrıca
telaffuz etmek hızı yavaşlatacaktır.
Okuma
anında gözün düz bir çizgide gidip geldiği zannedilir. Halbuki göz sıçramaları
hareket etmektedir. Çünkü göz sabitken okuma işlemini gerçekleştirir. Bir
kelime okurken durur. (Sabitleşme) sonra sıçrayarak diğer kelimeye geçer. Hatta
bazen geri döner bazen üst satıra atlama yapabilir. Okuma anında geri dönmeler
anlamadım zannıyla yapılır. Sıçrama hareketleri anında göz bir süre sabit
kalır. Sonra diğer kelimeye geçer. Bu sabitleşme süresi okuma hızını düşürür.
Hızlı okuma alışkanlığı kazanan birinde bu sabitleşme süresi kısalmıştır.
Ayrıca normalde her kelimede bir sıçrama alışkanlığı kazanılmışken: Her üç dört
kelimede bir sıçrama yaparak, bir satırdaki sıçrama ve sabitleşme sayısı
azaltılabilir. Geri dönmeler engellenerek okuma hızı arttırılır. Bütün bu
işlemler sonucu göz daha az sıçrar daha kısa süre sabit kalır. Böylece okuma
hızı artar. Normal bir insan dakikada 200-300 kelime okurken hızlı okuma
alışkanlığı kazanan biri dakikada 600-800 hatta 1000 kelime bile okuyabilir.
Hızlı
okumada sesli okuma hızı yavaşlatır ancak parmakla takip etme hızı azaltmaz.
Hatta gözün eğitiminde göz hareketlerine yardımcı olacağı için hızlı okuma
alışkanlığı kazanmada yardımcı bile olabilir.
Unutkanlığı Yenme
"Unutmada
zaman değil, zaman içinde gerekli çabanın gösterilmemesi rol
oynamaktadır." Öğrenmenin, unutmak gibi olumsuz bir yönü vardır.
Çeşitli konuları hatırda tutabilme oranı aynı değildir. Öğrendiklerinizin
yarıya yakın kısmı 24 saat içinde unutulmamaktadır. Dörtte üçe yakın kısmı ise
48 saatte hafızamızdan çıkmaktadır. Hafızanın bu durumunu bilen birinin ümidi
yıkılabilir. Hatırlama olayı konuya gösterilen ilgiye ve tekrara bağlı olarak
değişmektedir. Yine okunan bir parçanın başlangıcında ve sonundaki kısımlarının
daha iyi hatırlandığı tespit edilmiştir.
Hatırlamayı
kolaylaştırmak için hafızanıza dinlenme fırsatı vermelisiniz. Çalışma süreniz
30 dakikadan az ve 2 saatten fazla olmamalıdır. 1. konuya adaptasyon
sağlanamadan biteceği için 2. de ise zamanla ilgi azalacağı için zararlıdır.
Unutkanlığı yenmede dinlemenin sağlanması kadar,
tekrar etmeninde önemi vardır.
Tekrar Etme
Tekrar
edilmeyen bilgi ile öğrenilmemiş bilgi arasında pek fark yoktur. Tekrarlar
mümkün mertebe fazla aralık verilmeden yapılmalıdır. Konu dilimlere ayrılmalı
(30dk) o dilim bittiğinde 10-15 dakikalık bir tekrar vakit geçirmeden
yapılmalıdır. Konunun yerleşmesi isteniyorsa bir gün sonra yeniden tekrar
edilmelidir. Bu tekrar birkaç dakikalık bir sürede bitecek şekilde olabilir. 3.
tekrar etme işlemi bir hafta on gün içinde işlemleri sizin en fazla yarım
saatinizi alır. Ancak birkaç saatte hazırladığınız çalışmalarınızın boşa
gitmesinin önlenmesi tekrar etmek için ayıracağınız bu yarım saate bağlıdır.
Tekrarlar
zamanında yapılırsa bilgiler her defasında yeni öğreniliyormuşçasına vakit
alıcı olmaz. Zamanında yapılmaması halinde hem vakit kaybınız olur hem de
sıkıcı olacağından çalışma azminiz kırılır, ilginiz azalır. Bugün çalıştığınız
bölümlerin yatmadan önce tekrarı yapmayı ihmal etmeyin. Unutma en çok uyku
anında olmaktadır.
Tekrar
yapılmazsa temel bilgiler unutulacağından arkadan gelen bilgileri anlamak
zorlaşır.
Alıntıdır.