ÇOCUĞUN KİŞİLİK
GELİŞİMİ VE KARDEŞLİK SIRASI
Çocuğun benlik
gelişimi iki yaşından itibaren gelişmeye başlar. Çocuk ailesinin de yardımıyla
kendi kendini tanır ve değerlendirir. Kişisel özelliklerinin yanı başında
annesinin, babasının, ailesinin ve çevresinin ona olan davranışları yer
almaktadır. Aile ve çevre etkileri kişilik gelişiminin çok önemli
faktörleridir. Ayrı ortamlarda, ayrı şartlarda ve farklı eğitimle
yetiştirilen kardeşler arasında görülen ayrıcalık bu gerçeği
kanıtlamaktadır. Hatta kardeşlik sırasında bile anne ve babanın çocuklarına
olan farklı davranışları, onların kişilik gelişimlerinde önemli rol oynamaktadır.
Tek çocuk genellikle
yalnız, güvensiz ve egosantrik çocuktur. Yani, kendisini dünyanın merkezi gibi
düşünür. Aile çevresinin, özellikle aile büyüklerinin kendisine
gösterdikleri önceliğe çok alışmış ve bunu adeta bir hak olarak kabul etmiştir.
Devamlı olarak büyüklerinden yardım ve destek bekler. Hemen her isteğinin
yerine getirilmesine alışıktır.
Tek çocuğun
çevre ve arkadaşlık ilişkileri sağlıklı gelişemez. Çünkü çocuk başkalarını da
ailesi gibi kullanmak isteyince dirençle karşılaşacaktır. Hemen her çocuk yeni
doğan kardeşini kıskanır. Annesinin ve çevresinin tek insanı, tek sevgilisi
iken birden bire tahtını kaybetme tehlikesi ile karşılaşan bir hükümdar
gibidir. İkinci plana itilme üzüntüsünün yanı sıra,
annesini paylaşma sorunu onu son derece üzer.
Kardeşlik sırası, yönünden
en küçük çocuk olmak, tek çocuk olmaya kısmen benzer. İlgi çeken, sevilen, hep
küçükmüş, hep küçükmüş gibi davranılan çocuktur. Abla ya da abileri olması
açısından şanslıdır. Yapayalnız değildir. Paylaşmaya az çok alıştırılmıştır.
Yine de tüm işleri, tüm sorumlulukları büyükleri tarafından benimsenip
çözümlenir. Küçük çocuğun sorumluluk duygusu çok geç gelişir. İlgi, sevgi,
şefkat yönünden ise söylenecek söz yoktur. Hepsini bol bol almanın mutluluğunu
yaşar.